Afwezigheidsregels bij een Nederlandse verblijfsvergunning

Er lopen twee klokken zodra je het land uit bent: zes aaneengesloten maanden kan je een Nederlandse verblijfsvergunning kosten, en meer dan twaalf aaneengesloten maanden buiten de EU, de EER en Zwitserland beëindigt de status van EU-langdurig ingezetene. Ze worden verschillend geteld.

Laatst gecontroleerd: oktober 2026

Regel 1: je Nederlandse verblijfsvergunning

Een Nederlandse verblijfsvergunning gaat ervan uit dat Nederland je hoofdverblijf is. De IND weegt niet hoe verbonden je je met het land voelt, maar kijkt naar hoelang je in één keer weg was. Twee patronen van afwezigheid verplaatsen je hoofdverblijf op zichzelf al naar het buitenland:

• Meer dan 6 aaneengesloten maanden buiten Nederland. De IND telt dit per kalenderjaar en telt losse periodes van afwezigheid niet bij elkaar op.
• Meer dan 4 aaneengesloten maanden, in elk van 3 opeenvolgende jaren. Een patroon van kortere afwezigheid komt op termijn op dezelfde conclusie uit.

Het punt van het kalenderjaar is waar mensen door worden verrast. In het eigen voorbeeld van de IND voldoet een afwezigheid die van november van het ene jaar tot juni van het volgende loopt niet aan de toets van zes maanden, omdat de maanden aan weerszijden van 1 januari niet in hetzelfde kalenderjaar vallen.

Regel 2: de status van EU-langdurig ingezetene

De status van EU-langdurig ingezetene is Europees en niet Nederlands. Nederland verleent hem op grond van Richtlijn 2003/109/EG na vijf jaar rechtmatig verblijf, en je verliest hem op Europese voorwaarden:

• Meer dan 12 aaneengesloten maanden buiten de EU, de EER en Zwitserland. Artikel 9(1)(c) van de richtlijn noemt twaalf maanden buiten de EU; de IND telt de EER en Zwitserland ook als binnen. Een jaar verdeeld tussen Lissabon en Zürich zet deze klok nooit aan. Een jaar in Bangkok wel.
• 6 jaar buiten Nederland (artikel 9(4)), ook als je die volledig binnen de EU hebt doorgebracht. De richtlijnen van de IND houden studeren in een andere lidstaat buiten deze telling van zes jaar.

Het verkrijgen van de status kent eigen grenzen aan afwezigheid: over de vijf kwalificerende jaren mag je niet langer dan 6 aaneengesloten maanden buiten Nederland zijn, en niet langer dan 10 maanden in totaal (artikel 4(3)). AtlasDays heeft voor beide fasen een tracker: ‘Nederland: EU-langdurig ingezetene’ telt de kwalificerende jaren, en ‘Nederland: afwezigheid EU-langdurig ingezetene’ telt de lopende afwezigheid zodra je de status hebt. De limiet van zes jaar controleer je zelf.

Dit gebied is niet het Schengengebied. Ierland en Cyprus vallen buiten Schengen, maar tellen hier als binnen, omdat ze EU-lidstaten zijn. Voor kort verblijf geldt in plaats daarvan de Schengenlijst: lees de Schengenregel 90/180.

Zo tel je het

1. Leg elk verblijf vast, ook dat thuis. Een dag weg is een dag die geen enkel verblijf in Nederland raakt.
2. De dag van vertrek en de dag van aankomst zijn dagen in het land en geen dagen weg, omdat een verblijf ze nog raakt.
3. Tel de lopende afwezigheid: de dagen sinds je laatste verblijf in Nederland eindigde, tot en met vandaag.
4. Zet die reeks af tegen 180 dagen voor de regel over de vergunning, en tegen 365 dagen voor de status van langdurig ingezetene, waarbij alleen dagen buiten de EU, de EER en Zwitserland meetellen.

Meer dan de dagentelling alleen

De dagentelling is niet de enige route naar het verliezen van je hoofdverblijf. De IND ziet het verplaatsen van het zwaartepunt van je activiteiten naar het buitenland ook als een wijziging van hoofdverblijf, ongeacht wat een afzonderlijke afwezigheid bij elkaar opleverde.

De twee gebieden worden ook niet gelijk omschreven. De richtlijn spreekt over afwezigheid van het grondgebied van de Gemeenschap, en dat is de EU, maar de IND, die de Nederlandse status verleent en intrekt, telt de EU, de EER en Zwitserland als binnen. AtlasDays volgt hier de IND: de tracker ‘Nederland: afwezigheid EU-langdurig ingezetene’ telt dagen weg uit dat hele gebied, dus een maand in Oslo of Zürich is geen tijd weg. Heeft een andere lidstaat je status verleend, dan geldt de regel van de richtlijn, tenzij die staat meer toestaat, en de tracker ‘Afwezigheid EU-langdurig ingezetene’ telt alleen dagen buiten de EU. En heb je de status via een Europese blauwe kaart bereikt, dan meet de IND de grenzen aan afwezigheid over vijf jaar vanaf de Europese Unie in plaats van vanaf Nederland: niet meer dan 12 aaneengesloten maanden, en niet meer dan 18 maanden in totaal.

Niets hiervan gaat automatisch. Intrekking is een besluit op jouw dossier, dus loopt een afwezigheid dicht tegen een limiet aan of is die al gepasseerd, leg de vraag dan met je echte datums in de hand voor aan de IND of aan een immigratieadviseur.

Houd je tijd buiten Nederland bij in AtlasDays

Leg je reizen één keer vast en AtlasDays houdt elke afwezigheid bij, privé op je iPhone.

Download de app

Veelgestelde vragen

Hoelang mag je Nederland verlaten zonder je verblijfsvergunning te verliezen?

Tot 6 aaneengesloten maanden, geteld binnen één kalenderjaar. Daarboven kan de IND je hoofdverblijf als verplaatst naar het buitenland behandelen en de vergunning intrekken of weigeren te verlengen. Meer dan 4 aaneengesloten maanden in elk van 3 opeenvolgende jaren heeft hetzelfde effect.

Telt tijd in een ander EU-land als afwezigheid?

Voor de Nederlandse vergunning wel: elke dag buiten Nederland is een dag weg, waar je die ook hebt doorgebracht. Voor de status van EU-langdurig ingezetene loopt de klok van 12 maanden alleen zolang je buiten de EU, de EER en Zwitserland bent, al beëindigt 6 jaar buiten Nederland de status, waar je die jaren ook hebt doorgebracht.

Gaat de afwezigheid van zes maanden op 1 januari terug naar nul?

Voor deze toets in feite wel. De IND telt de 6 aaneengesloten maanden binnen een kalenderjaar, dus een afwezigheid van november tot juni wordt bij 1 januari geknipt en geen van beide delen komt boven zes maanden uit. Datzelfde patroon herhalen kan alsnog aan de toets van 4 maanden voldoen, die naar 3 opeenvolgende jaren kijkt.

Over dit artikel: AtlasDays geeft algemene informatie, geen juridisch, fiscaal of immigratieadvies. Regels veranderen en de uitkomst hangt af van je situatie, dus vertrouw er nooit alleen op: raadpleeg de vermelde officiële bron of vraag advies aan een deskundige.